19 Mart 2020
Corona Virüsü

Bilgilendirme 3

Değerli Rotary Ailesi

Yeni Koronavirüs hastalığı (COVID-19) ile ilgili bugünkü bilgilendirmemizde bu kez hastalık belirtileri ve ne yapılması gerektiği ile ilgili bilgiler vermek istiyorum.

Yeni korona virüsü üst solunum yollarında yani ses tellerinin üzerinde kalan burun, boğaz ve genizde enfeksiyona yol açan viral etkenlerden biridir. Mevsimsel gripten çok da farklı bir klinik tablo oluşturmaz. Enfekte kişinin öksürme ve hapşırmasıyla çevreye saçılan damlacıklar yoluyla yayıldığı saptanmıştır. Aynen mevsimsel grip gibi yakın temas, tokalaşma, sarılma ve öpüşmeyle geçmektedir.

Virüsün damlacıklarla saçıldıktan sonra havada 3 saate kadar, plastik ve çelik yüzeylerde ise 3 güne kadar canlı kaldığı bildirilmiştir. Bu bakımdan kişisel izolasyonun yanında içinde bulunulan ortamların sık sık temizlenmesi ve hatta mümkünse dezenfekte edilmesi önem taşımaktadır. Tabi temizliğinden emin olamayacağımız için örneğin asansör düğmeleri, taksi kapıları ya da bina giriş çıkış kapıları gibi mecburen temas etmemiz gereken yerlerde, mümkün olduğunca el sırtı, dirsek ya da yüzük ile küçük parmakları kullanmalı ve ilk fırsatta ellerimizi en az 20 saniye süreyle yıkamalıyız. Bu süreçte hiç bir şekilde parmaklarımızı ağzımıza (sıklıkla refleks olarak sayfa çevirme hareketinde olduğu gibi), burnumuza ve gözlerimize götürmemeliyiz.

Ağız, burun ya da gözlerden bulaşan virüs hızla çoğalarak tüm vücuda yayılmakta ve özellikle alt solunum yollarına (nefes borusu ve akciğerlere) yerleşerek kalıcı hasara neden olabilmektedir.

Hastalık erken dönemi basit nezle veya mevsimsel gripten farklı değildir. Bu evrede genellikle:

  1. İştahsızlık
  2. Halsizlik ve kırgınlık
  3. Boğaz ağrısı
  4. Hatta kas ağrıları görülebilir.

Hastalığın ilerlemesiyle:

  1. Kuru öksürük
  2. 38 dereceyi geçen ateş
  3. Nefes darlığı
  4. Görme sorunları
  5. Dengesizlik gibi belirtiler ortaya çıkar.

Son aşama hastalığın ileri evresidir. Bu durumda:

  1. Oksijenlenmede azalma (ileri nefes darlığı ve morarma)
  2. Tansiyon düşüklüğü
  3. Kalp hızında artış gibi belirtiler görülür.

Bu bulgular çoğu kez hastane ortamında gelişen ve yoğun bakım gerektiren solunum yetmezliğini gösterir.

Peki hangi aşamada bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir?

Öncelikle olguların büyük çoğunluğunun hafif seyreden bir klinik tablo oluşturduğunu bilmeliyiz. Genç ve erişkinlerin çoğunluğu bu hastalığı belki de hiç farketmeden ve tedavi görmeden atlatacaktır. Klasik olarak bol sıvı, su, meyve suyu, çorba vs almak tavsiye edilmektedir. Kesin kanıt olmasa da ibubrufen içeren reçetesiz satılan grip ilaçlarını kullanmamanızı tavsiye ederim.

Eğer yaşımız 65 üzerindeyse, veya hangi yaşta olursak olalım kronik kalp, akciğer ve böbrek hastalığımız varsa, hamileysek, kanser hastalığı tanısı almış ve yakın zamanda tedavi görmüşsek ve ateşimiz 38 derece üzerine çıkıyor ve nefes almakta zorlanıyorsak zaman geçirmeden 184 hattını arayıp durumu anlatmanız yapılacak en uygun harekettir. Lütfen bu aşamada yakınlarımızın yardımıyla onların araçlarıyla veya toplu taşım araçlarıyla hastaneye ulaşmaya çalışmayalım. Çünkü onları da enfekte etme olasılığımız oldukça yüksektir.

Bu salgını sağlıkla atlatabilmek dileğiyle Rotaryen sevgi ve saygılarımı sunarım.

Prof. Dr. Ekmel Tezel

Sağlık Projeleri Komitetesi Başkanı